Türkmenistanyň aragatnaşyk ministri Hajymyrat Hudaýgulyýewiň Aşgabatda geçirilen Türkmen-hytaý işewürler forumyndaky çykyşy işewürlik maksatnamasynyň çäklerinde beýan edilen esasy konseptual beýanatlaryň birine öwrüldi. Pudagyň ýolbaşçysy emeli aňdan başlap, kwant hasaplamalaryna çenli bolan tehnologiýalaryň diňe bir gural däl-de, eýsem täze ykdysady hakykatyň binýadyna öwrülýän ösüşiniň uly göwrümli nusgasyny hödürledi.

Aragatnaşyk ministrligi üçin emeli aň şu günki günde — bu möhüm infrastruktura derejesindäki ugra öwrüldi. Ministriň nygtaýşy ýaly, neýroulgamlara esaslanýan çözgütleriň ornaşdyrylmagy edaranyň dolandyryşyň täze, ýokary hil derejesine çykmagyna mümkinçilik berýär. Bu ýerde aragatnaşyk torlaryndaky agramlylygy optimallaşdyrmakdan başlap, raýatlaryň ýüzlenmelerini akylly ulgam arkaly tertipleşdirmäge çenli — maglumatlaryň hakyky wagt tertibinde düýpli seljerilmegi barada gürrüň gidýär. Şeýle çemeleşme “raýat — döwlet” özara gatnaşygynyň nusgasyny düýbünden üýtgedip, hyzmatlary mümkin gatyşyk şahsy we elýeterli edýär.

Ministrligiň strategiýasy ýurduň uzak möhletleýin geljekdäki bäsdeşlige ukyplylygyny kesgitleýän öňdebaryjy tehnologiýalaryň ähli ugruny öz içine alýar.

Kwant tehnologiýalary: Türkmenistan geljegiň iň çylşyrymly meselelerini çözmek üçin aşa ýokary hasaplama ukyplaryny ornaşdyrmagy strategik maksat edip goýýar.

Zatlaryň interneti (IoT): Gurallaryň özara baglylygynyň ýaşaýyş hilini we energiýa netijeliligini göni ýokarlandyrýan «akylly şäher», «akylly senagat» we «akylly durmuş» konsepsiýalarynyň giň gerimli durmuşa geçirilmegi.

Uly maglumatlar (Big Data): Ykdysadyýeti takyk çaklap we milli howpsuzlygy berkitmek üçin esas bolup hyzmat edýän maglumatlary saklamagyň we seljermegiň döwrebap ulgamlarynyň döredilmegi.

Bulut platformalary: Döwlet, işewürlik we jemgyýetiň arasynda ygtybarly gatnaşyklary üpjün etmek üçin ýokary tizlikli interfeýsleriň işjeň ornaşdyrylmagy.

Hasabatda Hytaý Halk Respublikasy bilen hyzmatdaşlyga aýratyn orun berildi. Hytaýyň ägirt uly innowasion tejribesiniň we Türkmenistanyň anyk strategik maksatlarynyň birleşmegi emeli aň we neýroulgam tehnologiýalary babatynda bilelikdäki ylmy-barlag merkezlerini döretmäge ýol açýar.

«Hyzmatdaşlyk, ynam, ösüş — bu diňe bir şygar däl-de, eýsem biziň hereketlerimiziň meýilnamasydyr» diýip, Hajymyrat Hudaýgulyýew sözüni jemledi we şu günki günde maglumatlaryň täze energiýadygyny, batyrgaý tehnologik çözgütleriň bolsa durnukly ösüşiň kepilididini nygtady.

Çykyşynyň ahyrynda ministr halkara hyzmatdaşlaryny şu ýylyň noýabr aýynda Aşgabatda geçiriljek sebitiň iň iri tehnologik sergisi bolan «Türkmentel – 2026» atly forumyň çäklerinde dialogy dowam etdirmäge çagyrdy.

Türkmen-hytaý işewürler forumy we onuň bilen ugurdaş geçirilýän sergi 28-30-njy aprel aralygynda Aşgabatda, Söwda-senagat edarasynyň binasynda geçirilýär. Bu giň gerimli çäre Hytaý Halk Respublikasynyň 200-den gowrak döwlet we hususy işewürler düzümleriniň wekillerini, şol sanda “CNPC”, “Sany Heavy Industry”, “Sinotruk” we “Nuctech” ýaly ägirt uly kompaniýalary bir ýere jemledi. Ara alyp maslahatlaşmalaryň merkezinde — ýangyç-energetika toplumyndaky, ulag logistikasyndaky, obasenagatdaky we sanlylaşdyrmakdaky strategik hyzmatdaşlyk durýar. Forum «Beýik Ýüpek ýoluny dikeltmek» strategiýasyny we «Bir guşak, bir ýol» başlangyjyny özara sazlaşdyrmak üçin möhüm meýdança bolup hyzmat edýär hem-de Türkmenistanyň Ýewraziýanyň esasy logistik merkezi hökmündäki ornyny berkidýär.